Mỹ phẩm hữu cơ, thuần chay là gì? Cách đọc đúng các chứng nhận trên nhãn

Trên bao bì mỹ phẩm bây giờ, bạn dễ bắt gặp những chữ như organic, natural, vegan, cruelty-free hay clean beauty… Vì hay đi cùng nhau, chúng thường bị hiểu là một. Thật ra mỗi nhãn nói về một chuyện riêng, và chỉ vài nhãn có tiêu chuẩn kiểm định rõ ràng. Cùng tìm hiểu mỹ phẩm hữu cơ, mỹ phẩm thuần chay khác nhau ở đâu và đọc từng nhãn thế nào cho đúng nhé.

Bốn nhãn thường gặp: mỗi nhãn nói gì?

Nhãn	Ý nghĩa	Có tiêu chuẩn chung không?
Organic (hữu cơ)	Nguyên liệu nông nghiệp được trồng và chế biến theo quy chuẩn hữu cơ (không dùng phân bón, thuốc trừ sâu tổng hợp theo quy định của chương trình chứng nhận)	Có, thông qua các chương trình chứng nhận như USDA Organic, COSMOS
Natural (tự nhiên)	Thành phần có nguồn gốc tự nhiên	Chưa có định nghĩa pháp lý chung; mỗi hãng, mỗi tổ chức hiểu một kiểu
Vegan (thuần chay)	Không chứa thành phần có nguồn gốc động vật (như sáp ong, mật ong, lanolin, collagen động vật)	Có, do các tổ chức tư nhân chứng nhận
Cruelty-free (không thử nghiệm trên động vật)	Cả sản phẩm lẫn thành phần đều không thử nghiệm trên động vật	Có, do các tổ chức tư nhân chứng nhận

Nói ngắn gọn: hữu cơ là chuyện nguyên liệu được trồng ra sao, thuần chay là chuyện thành phần đến từ đâu, còn cruelty-free là chuyện sản phẩm có thử nghiệm trên động vật hay không. Ba tiêu chí này hoàn toàn độc lập với nhau.

Các mức chứng nhận hữu cơ

USDA Organic (Hoa Kỳ)

Chương trình Hữu cơ Quốc gia của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) xếp sản phẩm theo tỉ lệ thành phần hữu cơ (không tính nước và muối):

Mức	Tỉ lệ thành phần hữu cơ	Có được dùng con dấu USDA Organic?
100% Organic	100%	Có
Organic	Ít nhất 95%	Có
Made with organic ingredients	Ít nhất 70%	Không
Dưới 70%	Chỉ được ghi tên thành phần hữu cơ trong bảng thành phần	Không

Với mỹ phẩm, chứng nhận USDA chỉ áp dụng khi sản phẩm có chứa nguyên liệu nông nghiệp, và việc chứng nhận là tự nguyện. Còn FDA, cơ quan quản lý mỹ phẩm ở Mỹ, không đưa ra định nghĩa “organic” cho mỹ phẩm.

COSMOS (châu Âu)

COSMOS là bộ tiêu chuẩn cho mỹ phẩm hữu cơ và tự nhiên, được nhiều tổ chức chứng nhận ở châu Âu áp dụng. Muốn đạt COSMOS ORGANIC, ít nhất 95% nguyên liệu nông nghiệp qua chế biến vật lý phải là hữu cơ, đồng thời thành phần hữu cơ phải chiếm tối thiểu 20% tổng công thức (10% với sản phẩm rửa trôi hoặc sản phẩm chủ yếu là khoáng chất).

Dấu * trong bảng thành phần

Nhiều hãng đánh dấu * cạnh các thành phần hữu cơ trong bảng thành phần INCI, kèm chú thích kiểu “*Certified Organic”. Chỉ cần nhìn dấu này là bạn biết ngay thành phần nào trong công thức là hữu cơ. Đọc thêm: Cách đọc bảng thành phần mỹ phẩm.

“Hữu cơ” không đồng nghĩa với “không gây kích ứng”

FDA lưu ý rằng nguồn gốc không quyết định một thành phần có an toàn hay không. Một số thành phần tự nhiên, chẳng hạn tinh dầu thực vật, vẫn có thể gây kích ứng với một số làn da. Vì thế, dù dùng sản phẩm hữu cơ hay không, bạn vẫn nên:

• Đọc kỹ bảng thành phần, nhất là khi da dễ phản ứng với tinh dầu hoặc hương liệu.
• Thử trước trên một vùng da nhỏ rồi mới thoa toàn mặt.
• Ngưng dùng nếu da có dấu hiệu kích ứng.

Thử áp dụng: đọc các tuyên bố của Russell Organics

Russell Organics là thương hiệu chăm sóc da của Hoa Kỳ, do JLP Việt Nam phân phối. Trên mỗi sản phẩm, hãng đưa ra những tuyên bố dưới đây; đọc theo những gì vừa tìm hiểu, chúng có nghĩa như sau:

• Certified Vegan: hãng cho biết sản phẩm không có thành phần nguồn gốc động vật, kể cả sáp ong. Chẳng hạn, Creme 24 là kem dưỡng không dùng sáp ong.
• Certified Cruelty-Free: theo hãng, sản phẩm không thử nghiệm trên động vật.
• Thành phần hữu cơ được đánh dấu * trong bảng INCI. Trên trang sản phẩm của JLP Việt Nam, những thành phần này có thêm nhãn nhỏ “hữu cơ”.
• Russell Organics cũng cho biết các chứng nhận của hãng được kiểm định quốc tế qua TruMark (một bộ phận của Swiftdox).

Đây là tuyên bố của hãng. JLP Việt Nam giữ nguyên nội dung và dẫn nguồn về trang chính thức của Russell Organics trên từng trang sản phẩm.

Kiểm tra nhãn chứng nhận thế nào?

1. Tìm tên tổ chức chứng nhận, đừng chỉ dựa vào chữ “organic” hay “vegan”. Sản phẩm có chứng nhận thường in tên hoặc logo của tổ chức cấp.
2. Đọc phần chú thích trong bảng thành phần (dấu *, †…) để biết thành phần nào được chứng nhận.
3. Phân biệt “sản phẩm đạt chứng nhận” với “sản phẩm có thành phần đạt chứng nhận”: đây là hai chuyện khác nhau.
4. Đối chiếu với trang chính thức của hãng hoặc của tổ chức chứng nhận.
5. Mua từ nhà phân phối chính hãng để chắc rằng sản phẩm bạn nhận đúng là phiên bản hãng đã công bố. Xem thêm cách kiểm tra phiếu công bố mỹ phẩm.

Tóm lại

• Organic nói về cách trồng và chế biến nguyên liệu, có tiêu chuẩn rõ ràng (USDA, COSMOS); natural thì chưa có định nghĩa chung.
• Vegan là không chứa thành phần động vật; cruelty-free là không thử nghiệm trên động vật.
• Theo USDA, nhãn “Organic” cần ít nhất 95% thành phần hữu cơ, “Made with organic” cần ít nhất 70% (không tính nước và muối).
• Hữu cơ không có nghĩa là không gây kích ứng: vẫn nên đọc thành phần và thử trên da trước.